راهنمای انتخاب متریال بدنه شیرآلات صنعتی

متریال بدنهٔ شیر باید با سیال، دما و فشار سرویس سازگار باشد؛ انتخاب اشتباه، خوردگی، نشتی و خرابی زودهنگام به همراه دارد. این راهنما خانواده‌های متریال بدنه و کدهای ریختگی رایج را مرور می‌کند.

خانواده‌های متریال بدنه

• کربن استیل (WCB/A105): برای سرویس‌های عمومی تا ~425 درجه.
• استنلس (CF8/CF8M): برای خوردگی و دماهای پایین‌تر.
• آلیاژی Cr-Mo (WC6/WC9): برای دماهای بالا و بخار.
• دوبلکس و آلیاژ نیکل: برای محیط‌های شدیداً خورنده.

کدهای ریختگی در برابر فورج

کدهای ریختگی ASTM A216 (WCB)، A351 (CF8/CF8M) و A217 (WC6/WC9) برای بدنه‌های ریخته‌گری‌شده و کدهای فورج A105، A182 (F316/F22) برای بدنه‌های فورج‌شده به کار می‌روند. CF8M معادل ریختگی استنلس 316 و WCB معادل کربن استیل است.

انتخاب بر اساس سیال

برای آب و بخار عمومی، WCB؛ برای سیالات خورنده و بهداشتی، CF8M/CF3M؛ برای بخار دما بالا، WC6/WC9؛ برای کلراید بالا، دوبلکس یا آلیاژ نیکل. سیال و دما همیشه بر قیمت اولویت دارند.

تریم در برابر بدنه

بدنه بر اساس فشار و سیال انتخاب می‌شود، اما تریم (استم، دیسک، نشیمنگاه) می‌تواند از متریال مقاوم‌تر برای سایش و خوردگی باشد؛ مثلاً بدنهٔ WCB با تریم استنلس یا Stellite برای سرویس‌های خاص رایج است.

نکات استعلام

در استعلام، متریال بدنه و تریم را با کد استاندارد (مثل A216 WCB / Trim 8) قید کنید و گواهی PMI و MTC را بخواهید. برای سرویس ترش، الزام NACE MR0175 و محدودیت سختی را اضافه کنید.

محدودیت دما و جدول فشار-دما

کلاس فشار شیر به متریال بدنه وابسته است؛ طبق ASME B16.34، فشار مجاز در دماهای بالا کاهش می‌یابد. هنگام انتخاب، فشار کاری را در دمای طراحی از جدول فشار-دمای متریال انتخابی استخراج کنید، نه در دمای محیط.

پرسش‌های متداول

WCB یعنی چه؟

WCB کد ریختگی کربن استیل طبق ASTM A216 است و پرکاربردترین متریال بدنهٔ شیرهای صنعتی محسوب می‌شود.

CF8M معادل چه متریالی است؟

CF8M معادل ریختگی استنلس 316 است (با مولیبدن برای مقاومت به خوردگی بیشتر) و برای سرویس‌های خورنده استفاده می‌شود.

آیا بدنهٔ استنلس همیشه بهتر از کربنی است؟

خیر؛ استنلس برای خوردگی بهتر است اما گران‌تر و در برخی دماها و تنش‌ها محدودیت دارد؛ انتخاب باید بر اساس سیال و دما باشد.