مرجع مهندسی انتخاب و خرید شیرآلات صنعتی (Valves Handbook)
راهنمای مقایسهای شیرهای Gate, Globe, Ball و Butterfly بر اساس کلاسهای فشاری و متریال بدنه
در خطوط انتقال سیالات و واحدهای فرایندی نفت، گاز و پتروشیمی، انتخاب شیرآلات صنعتی (Valves) مستقیماً با ایمنی عملیاتی و طول عمر تاسیسات ارتباط دارد. چهار استاندارد اصلی حاکم بر طراحی شیرآلات شامل ASME B16.34 (ریتینگ دما/فشار)، API 6D (شیرهای خطوط لوله)، API 600 (گیت ولوهای فولادی) و NACE MR0175 (مقاومت در برابر گاز ترش H2S) میباشند.
مقایسه ۴ خانواده اصلی شیرآلات در پروژههای EPC
شیر کشویی (Gate Valve)
مخصوص قطع و وصل کامل جریان (On/Off). افت فشار بسیار ناچیز در حالت باز دارد اما هرگز نباید جهت تنظیم یا کنترل دبی (Throttling) استفاده شود، زیرا دچار فرسایش شدید دیسک (Wedge) میگردد.
شیر کروی (Globe Valve)
بهترین انتخاب جهت تنظیم و کنترل دقیق میزان جریان سیال. به دلیل مسیر پرپیچوخم داخلی، افت فشار نسبتاً بالاتری نسبت به گیت ولو ایجاد میکند.
شیر توپی (Ball Valve)
عملکرد سریع با چرخش ۹۰ درجه (Quarter-Turn). در دو ساختار Floating (سایزهای کوچک و فشار متوسط) و Trunnion Mounted (سایزهای بزرگ و فشار بالا کلاس 600+) تامین میشود.
شیر پروانهای (Butterfly Valve)
وزن سبک، ابعاد فشرده و قیمت اقتصادی در سایزهای بزرگ. در انواع Concentric (عمومی)، Double Offset و Triple Offset (برای فشار و دمای بالا) تولید میگردد.
جدول انتخاب متریال بدنه (Body Material Selection)
| متریال (ASTM) | نوع فولاد | محدوده دمای کاری | سرویس و کاربرد متداول |
|---|---|---|---|
| A216 Gr. WCB | فولاد کربنی ریختهگری (Carbon Steel) | −۲۹°C تا +۴۲۷°C | خطوط عمومی آب، بخار، نفت و گاز غیر ترش |
| A352 Gr. LCC / LCB | فولاد دمای پایین (Low Temp CS) | −۴۶°C تا +۳۴۳°C | سرویسهای سرد، مناطق قطبی و خطوط گاز مایع (LNG) |
| A351 Gr. CF8M | استینلس استیل ۳۱۶ (SS 316) | −۱۹۶°C تا +۵۳۷°C | محیطهای خورنده اسیدی، شیمیایی و صنایع دریایی |
| A890 4A / 5A | فولاد دوپلکس و سوپر دوپلکس | −۵۰°C تا +۳۰۰°C | مقاومت فوقالعاده در برابر خوردگی حفرهای و کلراید بالا |