ترانسمیتر اختلاف فشار DPT — اندازه‌گیری دبی

ترانسمیتر اختلاف فشار (DPT) رایج‌ترین ابزار اندازه‌گیری دبی در صنعت است: با اندازه‌گیری افت فشار در دو طرف یک المنت اولیه (اریفیس، ونتوری یا پیتوت) و استخراج جذر آن، دبی سیال محاسبه می‌شود.

اصل اندازه‌گیری دبی

طبق معادلهٔ برنولی، عبور سیال از یک تنگ‌شدگی، اختلاف فشاری ایجاد می‌کند که با مجذور سرعت متناسب است. DPT این اختلاف را اندازه می‌گیرد و دبی متناسب با جذر اختلاف فشار به دست می‌آید.

المنت‌های اولیه

• صفحهٔ اریفیس: رایج‌ترین و ارزان‌ترین، با افت فشار دائمی بیشتر.
• ونتوری: افت فشار کم، برای دبی‌های بالا و سیالات کثیف.
• پیتوت: برای خطوط بزرگ و گاز با هزینهٔ پایین.

استخراج جذر و رنج‌بندی

خروجی DPT به‌صورت استاندارد رنج اختلاف فشار (مثل 0-100 میلی‌بار) کالیبره می‌شود و تبدیل به دبی با استخراج جذر (Square Root) در خود ترانسمیتر یا سیستم کنترل انجام می‌شود. رنج باید با محاسبهٔ دبی حداکثر هم‌خوان باشد.

نصب ایمپالس لاین و منیفولد

اتصال درست ایمپالس لاین برای گاز (جمع‌آوری کندانس) و مایع (تخلیه حباب) حیاتی است. منیفولد سه‌شیره امکان صفر کردن و سرویس بدون قطع فرآیند را می‌دهد. نصب نادرست، خطای اندازه‌گیری بزرگ ایجاد می‌کند.

جبران دما و فشار

برای اندازه‌گیری دقیق دبی گاز و بخار، باید چگالی با دما و فشار جبران شود؛ به همین دلیل حلقهٔ کامل دبی معمولاً شامل DPT + ترانسمیتر فشار + ترانسمیتر دما و محاسبه‌گر جریان (Flow Computer) است.

نکات استعلام

در استعلام، نوع سیال، دبی حداقل/نرمال/حداکثر، فشار و دمای کاری، نوع المنت اولیه و اتصال، و نیاز به جبران را مشخص کنید. محاسبهٔ اریفیس طبق ISO 5167 باید همراه مدارک ارائه شود.

پرسش‌های متداول

چرا دبی با جذر اختلاف فشار متناسب است؟

طبق معادلهٔ برنولی، سرعت (و در نتیجه دبی) با جذر اختلاف فشار رابطه دارد؛ به همین دلیل خروجی DPT باید جذر گرفته شود.

اریفیس بهتر است یا ونتوری؟

اریفیس ارزان‌تر و رایج‌تر است، اما افت فشار دائمی بیشتری دارد؛ ونتوری برای دبی بالا و افت فشار کم انتخاب می‌شود.

آیا DPT برای اندازه‌گیری سطح هم کاربرد دارد؟

بله؛ با اندازه‌گیری اختلاف فشار ستون مایع در مخازن بسته، سطح نیز اندازه‌گیری می‌شود و DPT ابزار چندمنظوره‌ای است.