همه چیز درباره فیتینگ ها

همه چیز درباره فیتینگ ها

همه چیز درباره فیتینگ ها


بطور کلی از فیتینگ جهت تغییر مسیر لوله ها، افزایش یا کاهش سایز خط در طول مسیر، بستن انتهای خطوط، و … استفاده می‌گردد. فیتینگ را می‌توان با روش‌های جوشی و پیچی متصل نمود.

برحسب نسبت فشار خطوط (Pressure Rating)، استانداردهای متفاوتی برای اتصالات(Fitting) تعریف شده است، به عنوان مثال استاندارد ۹/۱۶ ASME B برای انشعابات با کاربرد عمومی مناسب بوده و استاندارد ۳/۳۱ ASME B برای خطوط با فشار بالا مناسب است.

انواع فیتینگ ها 

فیتینگ نوع زانویی (Elbow)

از زانویی‌ها جهت چرخش جریان به اندازه ۹۰ یا ۴۵ درجه استفاده می‌گردد. ولی علاوه بر این اندازه‌ها در طراحیهای خاص، زانویی با درجه‌های غیر متعارف و بصورت سفارشی نیز ساخته میشود.

فیتینگ که باعث برگشت ۱۸۰ درجه‌ای جریان می‌شود، اتصال برگشت یا Return می‌نامند که به نوعی آنرا می‌توان جزو زانوئی‌ها طبقه بندی نمود. برگشت‌ها در ساخت کویل‌های مبدل‌های حرارتی و Vent مخازن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اتصالات(Fitting) نوع زانویی (Elbow)

فیتینگ (Fitting) نوع زانویی (Elbow)

انواع زانوئی

با توجه به شعاع چرخش، دو نوع زانوئی ساخته و عرضه می‌گردد که عبارتند از:

  • زانویی شعاع بلند (Long Radius Elbow) و یا به اختصار LR
  • زانویی شعاع کوتاه (Short Radius Elbow) و یا به اختصار SR
انواع اتصالات(Fitting) نوع زانویی (Elbow)

انواع فیتینگ (Fitting) نوع زانویی (Elbow)

زانوئیهای شعاع بلند دارای شعاع ۱٫۵ برابر قطر تامی لوله و برای سایزهای ۳/۴ اینچ به بالا و زانوئیهای شعاع کوتاه با شعاع برابر قطر نامی لوله می‌باشند.

با توجه به تغییر دادن سایز خط، یک نوع زانویی تحت عنوان زانوئی کاهنده (Reducing Elbow) ساخته می‌شود که قطر دو طرف آن یکسان نمی‌باشد. شعاع زانوئی کاهنده ۱٫۵ برابر قطر نامی انتهای بزرگتر است.

زانوئی‌ها را از نظر نوع اتصال می‌توان بصورت جوشی و پیچی متصل نمود. استاندارد ۱۶/۹ ASME B برای شعاع بلند و ۱۶/۲۸ ASME B برای شعاع کوتاه اندازه‌های استاندارد را بیان نموده است.

NPSOUTSIDE DIAMETERCENTER TO END
Inch.ODABC
۱/۲۲۱.۳۳۸۱۶
۳/۴۲۶.۷۲۹۱۱
۱۳۳.۴۳۸۲۲۲۵
۱ ۱/۴۴۲.۲۴۸۲۵۳۲
۱ ۱/۲۴۸.۳۵۷۲۹۳۸
۲۶۰.۳۷۶۳۵۵۱
۲ ۱/۲۷۳۹۵۴۴۶۴
۳۸۸.۹۱۱۴۵۱۷۶
۳ ۱/۲۱۰۱.۶۱۳۳۵۷۸۹
۴۱۱۴.۳۱۵۲۶۴۱۰۲
۵۱۴۱.۳۱۹۰۷۹۱۲۷
۶۱۶۸.۳۲۲۹۹۵۱۵۲
۸۲۱۹.۱۳۰۵۱۲۷۲۰۳
۱۰۲۷۳.۱۳۸۱۱۵۹۲۵۴
۱۲۳۲۳.۹۴۵۷۱۹۰۳۰۵
۱۴۳۵۵.۶۵۳۳۲۲۲۳۵۶
۱۶۴۰۶.۴۶۱۰۲۵۴۴۰۶
۱۸۴۵۷.۲۶۸۶۲۸۶۴۵۷
۲۰۵۰۸۷۶۲۳۱۸۵۰۸
۲۲۵۵۹۸۳۸۳۴۳۵۵۹
۲۴۶۱۰۹۱۴۳۸۱۶۱۰
۲۶۶۶۰۹۹۱۴۰۶۶۶۰
۲۸۷۱۱۱۰۶۷۴۳۸۷۱۱
۳۰۷۶۲۱۱۴۳۴۷۰۷۶۲
۳۲۸۱۳۱۲۱۹۵۰۲۸۱۳
۳۴۸۶۴۱۲۹۵۵۳۳۸۶۴
۳۶۹۱۴۱۳۷۲۵۶۵۹۱۴
۳۸۹۶۵۱۴۴۸۶۰۰۹۶۵
۴۰۱۰۱۶۱۵۲۴۶۳۲۱۰۱۶
۴۲۱۰۶۷۱۶۰۰۶۶۰۱۰۶۷
۴۴۱۱۱۸۱۶۷۶۶۹۵۱۱۱۸
۴۶۱۱۶۸۱۷۵۳۷۲۷۱۱۶۸
۴۸۱۲۱۹۱۸۲۹۷۵۹۱۲۱۹
All Dimensions are in mm

فیتینگ کاهنده و افزاینده (Reducer and Increaser)

هنگاهی که لازم باشد دو لوله با قطرهای متفاوت را به یکدیگر متصل کرد از این فیتینگ استفاده می‌شود و همانطور که از نامشان پیداست از کاهنده جهت کاهش سایز خط و از افزاینده جهت ازدیاد سایز خط استفاده می‌شود.

بطور کلی در کتاب‌ها و مراجع این اتصال تحت عنوان کاهنده معرفی می‌گردد که در صورت نصب آن بصورت برعکس نقش افزاینده خواهد داشت و در این حالت در اصطلاح عموم تحت عنوان Expander نیز شناخته می‌شود.

انواع کاهنده

کاهنده‌ها به دو صورت ساخته می‌شوند.

  • کاهنده هم مرکز (Concentric Reducer) و یا به اختصار CC
  • کاهنده خارج از مرکز (Eccentric Reducer) و یا به اختصار ECC

در نوع هم مرکز، مرکز دو لوله در امتداد یکدیگر قرار گرفته اند اما در نوع خارج از مرکز، مرکز دو لوله با یکدیگر دارای اختلاف می‌باشد که خروج از مرکز در این حالت برابر ۲/۱ تفاضل قطر داخلی بزرگتر و قطر داخلی کوچکتر می‌باشد.

از کاهنده خارج از مرکز هنگامی که لازم است سطح پایین و یا بالای خط لوله را در ارتفاع مشخص ثابت نگه داشت استفاده می‌شود. به عنوان مثال در ورودی پمپ‌ها از این نوع کاهنده جهت جلوگیری از پدیده کاویتاسیون استفاده می‌شود منتها بشکل برعکس.

در عمل نحوه نصب کاهنده خارج از مرکز باعث می‌شود که یک اسم خاص به آن تعلق گیرد. اگر سمت تخت و مسطح کاهنده خارج از مرکز در پایین قرار بگیرد به آن Bottom Flat و یا در بعضی مدارک و نقشه‌ها Flat Side Down می‌گویند و اگر بصورت برعکس کار شود و سمت تخت در بالا قرار بگیرد به آن Top Flat و یا Flat Side Up می‌گویند.

اتصالات(Fitting) کاهنده

اتصالات(Fitting) کاهنده

کاهنده‌ها را از نظر نوع اتصال می‌توان بصورت جوشی و پیچی متصل نمود. استاندارد مورد استفاده برای کاهنده‌ها،  ASME B 16/9 می‌باشد. کوچکترین سایز یک کاهنده باید ۲ اینچ باشد.

NPSO.D.
D
O.D.
D1
Len
H
۳/۴-۱/۲۲۶.۷۲۱.۳۳۸
۱-۱/۲۳۳.۴۲۱.۳۵۱
۱-۳/۴۳۳.۴۲۶.۷۵۱
۱¼-۱/۲۴۲.۲۲۱.۳۵۱
۱¼-۳/۴۴۲.۲۲۶.۷۵۱
۱¼-۱۴۲.۲۳۳.۴۵۱
۱½-۱/۲۴۸.۳۲۱.۳۶۴
۱½-۳/۴۴۸.۳۲۶.۷۶۴
۱½-۱۴۸.۳۳۳.۴۶۴
۱½-۱¼۴۸.۳۴۲.۲۶۴
۲-۳/۴۶۰.۳۲۶.۷۷۶
۲-۱۶۰.۳۳۳.۴۷۶
۲-۱¼۶۰.۳۴۲.۲۷۶
۲-۱½۶۰.۳۴۸.۳۷۶
Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

NPSO.D.
D
O.D.
D1
Len
H
۲½-۱۷۳۳۳.۴۸۹
۲½-۱¼۷۳۴۲.۲۸۹
۲½-۱½۷۳۴۸.۳۸۹
۲½-۲۷۳۶۰.۳۸۹
۳-۱¼۸۸.۹۴۲.۲۸۹
۳-۱½۸۸.۹۴۸.۳۸۹
۳-۲۸۸.۹۶۰.۳۸۹
۳-۲½۸۸.۹۷۳۸۹
۳½-۱¼۱۰۱.۶۴۲.۲۱۰۲
۳½-۱½۱۰۱.۶۴۸.۳۱۰۲
۳½-۲۱۰۱.۶۶۰.۳۱۰۲
۳½-۲½۱۰۱.۶۷۳۱۰۲
۳½-۳۱۰۱.۶۸۸.۹۱۰۲
۴-۱½۱۱۴.۳۴۸.۳۱۰۲
۴-۲۱۱۴.۳۶۰.۳۱۰۲
۴-۲½۱۱۴.۳۷۳۱۰۲
۴-۳۱۱۴.۳۸۸.۹۱۰۲
۴-۳½۱۱۴.۳۱۰۱.۶۱۰۲
۵-۲۱۴۱.۳۶۰.۳۱۲۷
۵-۲½۱۴۱.۳۷۳۱۲۷
۵-۳۱۴۱.۳۸۸.۹۱۲۷
۵-۳½۱۴۱.۳۱۰۱.۶۱۲۷
۵-۴۱۴۱.۳۱۱۴.۳۱۲۷
۶-۲½۱۶۸.۳۷۳۱۴۰
۶-۳۱۶۸.۳۸۸.۹۱۴۰
۶-۳½۱۶۸.۳۱۰۱.۶۱۴۰
۶-۴۱۶۸.۳۱۱۴.۳۱۴۰
۶-۵۱۶۸.۳۱۴۱.۳۱۴۰

 

Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

NPSO.D.
D
O.D.
D1
Len
H
۸-۳½۲۱۹.۱۱۰۱.۶۱۵۲
۸-۴۲۱۹.۱۱۱۴.۳۱۵۲
۸-۵۲۱۹.۱۱۴۱.۳۱۵۲
۸-۶۲۱۹.۱۱۶۸.۳۱۵۲
۱۰-۴۲۷۳۱۱۴.۳۱۷۸
۱۰-۵۲۷۳۱۴۱.۳۱۷۸
۱۰-۶۲۷۳۱۶۸.۳۱۷۸
۱۰-۸۲۷۳۲۱۹.۱۱۷۸
۱۲-۵۳۲۳.۹۱۴۱.۳۲۰۳
۱۲-۶۳۲۳.۹۱۶۸.۳۲۰۳
۱۲-۸۳۲۳.۹۲۱۹.۱۲۰۳
۱۲-۱۰۳۲۳.۹۲۷۳۲۰۳
۱۴-۶۳۵۵.۶۱۶۸.۳۳۳۰
۱۴-۸۳۵۵.۶۲۱۹.۱۳۳۰
۱۴-۱۰۳۵۵.۶۲۷۳۳۳۰
۱۴-۱۲۳۵۵.۶۳۲۳.۹۳۳۰
۱۶-۸۴۰۶.۴۲۱۹۳۵۶
۱۶-۱۰۴۰۶.۴۲۷۳۳۵۶
۱۶-۱۲۴۰۶.۴۳۲۳.۹۳۵۶
۱۶-۱۴۴۰۶.۴۳۵۵.۶۳۵۶
۱۸-۱۰۴۵۷۲۷۳۳۸۱
۱۸-۱۲۴۵۷۳۲۳.۹۳۸۱
۱۸-۱۴۴۵۷۳۵۵.۶۳۸۱
۱۸-۱۶۴۵۷۴۰۶.۴۳۸۱
۲۰-۱۲۵۰۸۳۲۳.۹۵۰۸
۲۰-۱۴۵۰۸۳۵۵.۶۵۰۸
۲۰-۱۶۵۰۸۴۰۶.۴۵۰۸
۲۰-۱۸۵۰۸۴۵۷۵۰۸
۲۲-۱۴۵۵۹۳۵۵.۶۵۰۸
۲۲-۱۶۵۵۹۴۰۶.۴۵۰۸
۲۲-۱۸۵۵۹۴۵۷۵۰۸
۲۲-۲۰۵۵۹۵۰۸۵۰۸
Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

NPSO.D.
D
O.D.
D1
Len
H
۸-۳½۲۱۹.۱۱۰۱.۶۱۵۲
۸-۴۲۱۹.۱۱۱۴.۳۱۵۲
۸-۵۲۱۹.۱۱۴۱.۳۱۵۲
۸-۶۲۱۹.۱۱۶۸.۳۱۵۲
۱۰-۴۲۷۳۱۱۴.۳۱۷۸
۱۰-۵۲۷۳۱۴۱.۳۱۷۸
۱۰-۶۲۷۳۱۶۸.۳۱۷۸
۱۰-۸۲۷۳۲۱۹.۱۱۷۸
۱۲-۵۳۲۳.۹۱۴۱.۳۲۰۳
۱۲-۶۳۲۳.۹۱۶۸.۳۲۰۳
۱۲-۸۳۲۳.۹۲۱۹.۱۲۰۳
۱۲-۱۰۳۲۳.۹۲۷۳۲۰۳
۱۴-۶۳۵۵.۶۱۶۸.۳۳۳۰
۱۴-۸۳۵۵.۶۲۱۹.۱۳۳۰
۱۴-۱۰۳۵۵.۶۲۷۳۳۳۰
۱۴-۱۲۳۵۵.۶۳۲۳.۹۳۳۰
۱۶-۸۴۰۶.۴۲۱۹۳۵۶
۱۶-۱۰۴۰۶.۴۲۷۳۳۵۶
۱۶-۱۲۴۰۶.۴۳۲۳.۹۳۵۶
۱۶-۱۴۴۰۶.۴۳۵۵.۶۳۵۶
۱۸-۱۰۴۵۷۲۷۳۳۸۱
۱۸-۱۲۴۵۷۳۲۳.۹۳۸۱
۱۸-۱۴۴۵۷۳۵۵.۶۳۸۱
۱۸-۱۶۴۵۷۴۰۶.۴۳۸۱
۲۰-۱۲۵۰۸۳۲۳.۹۵۰۸
۲۰-۱۴۵۰۸۳۵۵.۶۵۰۸
۲۰-۱۶۵۰۸۴۰۶.۴۵۰۸
۲۰-۱۸۵۰۸۴۵۷۵۰۸
۲۲-۱۴۵۵۹۳۵۵.۶۵۰۸
۲۲-۱۶۵۵۹۴۰۶.۴۵۰۸
۲۲-۱۸۵۵۹۴۵۷۵۰۸
۲۲-۲۰۵۵۹۵۰۸۵۰۸
Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

Dimensions Butt Weld Reducers Concentric and Eccentric ASME B16.9 2

NPSO.D.
D
O.D.
D1
Len
H
۲۴-۱۶۶۱۰۴۰۶.۴۵۰۸
۲۴-۱۸۶۱۰۴۵۷۵۰۸
۲۴-۲۰۶۱۰۵۰۸۵۰۸
۲۴-۲۲۶۱۰۵۵۹۵۰۸
۲۶-۱۸۶۶۰۴۵۷۶۱۰
۲۶-۲۰۶۶۰۵۰۸۶۱۰
۲۶-۲۲۶۶۰۵۵۹۶۱۰
۲۶-۲۴۶۶۰۶۱۰۶۱۰
۲۸-۱۸۷۱۱۴۵۷۶۱۰
۲۸-۲۰۷۱۱۵۰۸۶۱۰
۲۸-۲۴۷۱۱۶۱۰۶۱۰
۲۸-۲۶۷۱۱۶۶۰۶۱۰
۳۰-۲۰۷۶۲۵۰۸۶۱۰
۳۰-۲۴۷۶۲۶۱۰۶۱۰
۳۰-۲۶۷۶۲۶۶۰۶۱۰
۳۰-۲۸۷۶۲۷۱۱۶۱۰
۳۲-۲۴۸۱۳۶۱۰۶۱۰
۳۲-۲۶۸۱۳۶۶۰۶۱۰
۳۲-۲۸۸۱۳۷۱۱۶۱۰
۳۲-۳۰۸۱۳۷۶۲۶۱۰
۳۴-۲۴۸۶۴۶۱۰۶۱۰
۳۴-۲۶۸۶۴۶۶۰۶۱۰
۳۴-۳۰۸۶۴۷۶۲۶۱۰
۳۴-۳۲۸۶۴۸۱۳۶۱۰
۳۶-۲۴۹۱۴۶۱۰۶۱۰
۳۶-۲۶۹۱۴۶۶۰۶۱۰
۳۶-۳۰۹۱۴۷۶۲۶۱۰
۳۶-۳۲۹۱۴۸۱۳۶۱۰
۳۶-۳۴۹۱۴۸۶۴۶۱۰
۳۸-۲۶۹۶۵۶۶۰۶۱۰
۳۸-۲۸۹۶۵۷۱۱۶۱۰
۳۸-۳۰۹۶۵۷۶۲۶۱۰
۳۸-۳۲۹۶۵۸۱۳۶۱۰
۳۸-۳۴۹۶۵۸۶۴۶۱۰
۳۸-۳۶۹۶۵۹۱۴۶۱۰
۴۰-۳۰۱۰۱۶۷۶۲۶۱۰
۴۰-۳۲۱۰۱۶۸۱۳۶۱۰
۴۰-۳۴۱۰۱۶۸۶۴۶۱۰
۴۰-۳۶۱۰۱۶۹۱۴۶۱۰
۴۰-۳۸۱۰۱۶۹۶۵۶۱۰

 

کلاهک (Cap)

از این نوع اتصالات برای مسدود کردن انتهای لوله استفاده می‌شود. کپ‌ها را از نظر نوع اتصال می‌توان بصورت جوشی و پیچی متصل نمود. نوعی مسدود کننده وجود دارد که بصورت ورق تخت، بریده شده و به انتهای لوله جوش داده می‌شود که به این مسدود کننده، Flat Clousure می‌گویند به مسدود کننده‌ای که برای بستن انتهای لوله‌های با سایز بزرگ استفاده می‌شود در اصطلاح، Ellipsoidal Dished Head می‌گویند.

اتصالات(Fitting) نوع کلاهک یا Cap

اتصالات(Fitting) نوع کلاهک یا Cap

فیتینگ نوع در پوش (Plug)

اتصالات پلاگ جهت مسدود کردن مسیر و انشعابات رزوه‌ای، استفاده می‌شود و می‌تواند دارای سر گرد و آچار خور باشد. به این قطعه Round Head Plug نیز گفته می‌شود.

اتصالات(Fitting) نوع درپوش

اتصالات نوع درپوش

فیتینگ نوع انشعابی (Branch Connection)

اتصالات انشعابی در حقیقت قطعاتی هستند که بواسطه آنها می‌توان از خط لوله یک مسیر انشعابی گرفت و جریان سیال را در مسیر دیگری هدایت کرد. این فیتینگ با توجه به سایز لوله در دو محدوده Small Bore و Big Bore تقسیم بندی شده و دارای انواع مختلفی می‌باشند.

یادآوری: به محدوده سایز اینچ ½  تا ۱ ½  اینچ در اصطلاح پایپینگ، محدوده Small Bore و به سایز ۲ اینچ و بزرگتر را، محدوده Big Bore می‌گویند.

الف. فیتینگ انشعابی در محدوده Big Bore: در این محدوده اتصالات انشعابی شامل موارد ذیل می‌شود:

  • Tee
  • Pipe to Pipe Stub-In
  • Pipe to Pipe With Reinforcement
  • Saddle
  • Weldolet
  • Insert Weldolet
  • Flexolet
  • Flangolet
  • Sweepolet
  • Latrolet
  • Elbolet

ب. فیتینگ انشعابی در محدوده Small Bore در این محدوده فیتینگ انشعابی شامل موارد ذیل می‌شود :

  • Tee
  • Boss
  • Sockolet
  • Threadolet
  • Brazolet
  • Coupolet
  • Nippolet
  • Half Coupling
  • Full Coupling
  • Sewage Nipple
  • Union

فیتینگ نوع سه راهه (Tee)

سه راهی ها اتصالاتی هستند که برای انشعاب گیری و در بعضی موارد جهت تغییر مسیر سیال در لوله‌ها بکار می‌روند. انشعاب گرفته شده می‌تواند با زاویه ۹۰ درجه و یا ۴۵ درجه از خط جدا شود. سه راهه‌ها با سایز ورودی و سایز خروجی و سایز انشعاب نام گذاری می‌شوند.

در سه راهه‌ها با توجه به جهت جریان دانستن دو نکته زیر الزامی است:

Header: لوله اصلی می‌باشد که جریان سیال بواسطه آن وارد سه راهه می‌شود.

Branch: نافی یا مسیر انشعابی می‌باشد که سیال بواسطه آن در جهات مختلف حرکت می‌کند.

 انواع سه راهه

    • سه راهه مستقیم یا هم سایز (Straight Tee یا Equal Tee)
    • سه راهه کاهنده (Reducing Tee)
    • سه راه عرضی (Lateral Tee)
    • سه راه کله گاوی (Bull Head Tee)

سه راهه هم سایز معروفترین و پرکاربرد ترین نوع سه راهه می‌باشد که در آن قطر انشعاب گرفته شده برابر با قطر خط اصلی می‌باشد و در آن انشعاب با زاویه ۹۰ درجه از خط جدا می‌شود.

در سه راهه کاهنده قطر انشعاب کمتر از قطر خط اصلی است و در این فیتینگ انشعاب با زاویه ۹۰ درجه از خط جدا می‌شود. در سه راهیهای کاهنده قطر انشعاب نمی‌تواند کمتر از نصف قطر لوله اصلی باشد.

در سه راهه عرضی یا جانبی انشعاب با زاویه ۴۵ درجه از خط اصلی جدا می‌شود و در دو نوع سه راهه عرضی هم سایز (Equal Lateral  Tee) و سه راهه عرضی کاهنده (Reducing Lateral  Tee) تولید می‌گردد که در آن اگر قطر اتصالات برابر با قطر خط اصلی باشد به آن سه راهه عرضی هم سایز و اگر قطر انشعاب کوچکتر از قطر خط اصلی باشد به آن سه راهه عرضی کاهنده گفته می‌شود. سه راهه‌های کاهنده با زاویه‌های غیر از ۴۵ درجه را معمولا بصورت سفارشی می‌سازند.

نوعی دیگر از سه راهه وجود دارد که تحت عنوان Bull Head Tee شناخته می‌شود، در این نوع سه راهه قطر فیتینگ از قطر خط اصلی بزرگتر است. این سه راهه به ندرت استفاده می‌شود و دارای کاربرد خاص می‌باشد که بصورت سفارشی ساخته و عرضه می‌گردد.

سه راهه‌ها را از نظر نوع اتصال می‌توان بصورت جوشی و پیچی متصل نمود. استاندارد مورد استفاده برای سه راهه‌ها، ۱۶/۱۱ ASME B می‌باشد.

اگر جریان سیال در چهار مسیر حرکت داشته باشد به این نوع انشعاب و قطعه مربوطه، چهار راهه یا Cross می‌گویند. از چهار راهی نیز برای انشعاب گیری استفاده می‌شود و در انواع هم سایز و کاهنده ساخته می‌شوند.

بطور کلی می‌توان از یک مسیر تعداد انشعابات متعددی گرفت و جریان سیال را در جهات مختلف هدایت کرد، به قطعات ساخته برای این منظور Way Cross می‌گویند، بعنوان مثال پنج راهه، شش راهه. 

فیتینگ نوع  Pipe to Pipe

این نوع اتصالات نوع درپوش بطور مستقیم از لوله اصلی (Header) گرفته می‌شود. این انشعاب گیری با جوش مستقیم یک لوله فرعی به پهلوی لوله اصلی انجام می‌گیرد و ساده ترین، ارزان ترین و ضعیف ترین نوع اتصال به حساب می‌آید و برای خطوطی که زیاد تحت فشار نباشند مناسب است. معمولا این روش نیاز به تقویت کننده دارد.

به این نوع انشعاب گیری، Stub – in نیز می‌گویند. این روش برای خطوط زیر ۲ اینچ استفاده نمی‌شود زیرا امکان وارد شدن فلز جوش به هسته لوله و محدود کردن مسیر جریان سیال وجود دارد.

اتصالات نوع Pipe to Pipe With Reinforcement

اتصال از نوع Pipe to Pipe می‌باشد که در آن از یک رینگ یا ورق تقویتی استفاده می‌گردد. تقویت کننده یک تکه فلز از جنس لوله اصلی می‌باشد که در محل انشعاب گیری از جدار لوله قرار می‌گیرد و باعث جبران تضعیف ساختاری در اثر وجود سوراخ می‌گردد.

فیتینگ نوع Saddle

Saddle در گروه تقویت کننده‌ها قرار می‌گیرد. فیتینگ از نوع Pipe to Pipe می‌باشد که برای تقویت آن از قطعه‌ای از پیش ساخته شده که حالت زین اسب را دارد استفاده می‌شود. در این تقویت کننده یک سوراخ کوچک جهت تخلیه گازهای حاصل از جوشکاری تعبیه می‌شود، در غیر این صورت این گازها محبوس خواهند ماند. همچنین این سوراخ خروجی جهت تست نشتی نیز بکار می‌رود. این قطعه بصورت کمربند که دور تا دور لوله را می‌گیرد نیز وجود دارد.

فیتینگ نوع Weldolet

قطعه‌ای است که برای ایجاد انشعاب ۹۰ درجه در سایز برابر و یا کوچکتر بر روی لوله مستقیم استفاده می‌شود. این قطعه بر روی لوله اصلی قرار می‌گیرد و دور بیرونی آن جوشکاری می‌شود. لوله انشعابی بر روی این قطعه قرار گرفته و اطراف آن جوشکاری می‌شود. در فشار‌های بالا از weldolet استفاده می‌شود.

 Weldolet

 Weldolet

اتصالات نوع Flexolet

این اتصالات از نظر کارایی مشابه Weldolet عمل می‌کند با این تفاوت که سوراخی که برای Weldolet ایجاد می‌شود مخروطی (Tapered Bore) است اما برای Flexolet سوراخ بصورت کاملا مستقیم (Straight – through Bore) می‌باشد. این قطعه را می‌توان در محدوده گسترده‌ای از قطرهای لوله اصلی بکار گرفت و اتصال با قطعه انشعابی بصورت جوش لب به لب و جوش سوکتی و همچنین رزوه‌ای امکان پذیر است.

 WELDOLET, SOCKOLET, THREDOLET, LATROLET, ELBOLET,NIPOLET, SWEEPOLET,

WELDOLET, SOCKOLET, THREDOLET, LATROLET ELBOLET,NIPOLET, SWEEPOLET

اتصالات نوع Flangolet

قطعه Weldolet است که به یک فلنج اتصال دارد و در جاهایی که محدودیت فضا وجود دارد و همچنین می‌خواهند اتصال بصورت فلنجی باشد، استفاده می‌شود. در کلاس ۱۵۰ تا ۲۵۰۰ و در انواع فلنج‌ها موجود است.

اتصالات(Fitting) نوع Flangolet

Flangolet

 

فیتینگ نوع Half Coupling

قطعه‌ای است که درون لوله قرار می‌گیرد و برای این اتصال سوراخی که روی لوله ایجاد می‌شود به اندازه قطر خارجی فیتینگ می‌باشد. بنابراین فیتینگ می‌تواند وارد لوله شود تا به قطر داخلی برسد. از این اتصال برای Temperature Connection استفاده می‌شود. Half Coupling‌ها جهت ایجاد اتصالات پیچی ۹۰ درجه روی لوله‌ها جهت نصب ابزار دقیق، یا جهت نازل‌های مخازن به کار می‌روند. حرارت جوش می‌تواند باعث شکنندگی رزوه‌های این اتصال کوتاه گردد، در نتیجه نیاز به شکل دهی دارند. اتصال بصورت جوشی از نوع سوکتی و رزوه‌ای قابل انجام است.

اتصالات(Fitting) نوع Half & Full Coupling

Half & Full Coupling

اتصالات نوع Full Coupling

قطعه‌ای است که بواسطه آن می‌توان دو لوله را به یکدیگر متصل نمود و از هر دو طرف در آن حفره ایجاد شده است. در اصطلاح صنعتی به این اتصال بوشن می‌گویند. اتصال بصورت جوشی از نوع سوکتی و رزوه‌ای قابل انجام است اما عموما کوپلینگ‌ها از درون دارای رزوه می‌باشند و برای اتصال لوله‌ها با انتهای رزوه شده استفاده می‌شوند. کوپلینگ‌های کاهنده نیز وجود دارند که برای اتصال لوله‌های رزوه شده با قطرهای مختلف بکار می‌روند. استانداردی که در مورد کوپلینگ‌ها موجود می‌باشد ۱۱/۱۶ ASME B می‌باشد.

اتصالات نوع Union

قطعه‌ای است که امکان متصل سازی و جداسازی دو لوله را فراهم میکند و در صنعت به اسم مهره ماسوره معروف است. Union‌ها ممکن است بصورت ترکیبی با یک اتصال دیگر عرضه شوند، مانند Union Tee و یا Union Elbow. برای به حداقل رساندن انحراف از نشیمنگاه باید ابتدا پیچ آن کاملا بسته شود و سپس جوشکاری انجام گیرد. استاندارد بکار رفته در این مورد ۸۳MSS SP می‌باشد.

 Union

اتصالات نوع Nipple

این نوع فیتینگ برای اتصال دو قطعه به یکدیگر در یک مجموعه بکار برده می‌شود. نیپل یک تکه لوله رزوه دار است که بطور کلی در سه حالت تولید میگردد: Close Nipple که سرتاسر دارای رزوه می‌باشد. Threaded Both End که دو انتهای آن رزوه شده است. و Plain One End، Threaded One End که یک طرف آن تخت و طرف دیگر آن رزوه دار است. امروزه انواع مختلف آن جهت مصارف گوناگون تولید می‌گردد. 

اتصالات(Fitting) نوع Nipple

 Nipple

اتصالات نوع Boushing

یک قطعه ی اتصال کاهنده است که برای اتصال یک لوله کوچکتر به یک اتصال بزرگتر بکار می‌رود. کاربرد عمده آن در فیتینگ ابزار دقیق است. این قطعه در خطوط با فشار بالا استفاده نمی‌شود.. انواع آنها بر اساس شکلشان تقسیم بندی می‌شوند، مانند Round Boushing، Hexagonal Boushing، Square Boushing.

اتصالات(Fitting) نوع Boushing

 Boushing

 

موارد تاثیر گذار در  قیمت انواع اتصالات بسیار متنوع می باشند . این عوامل شامل کارخانه و برند تولید کننده – جنس اتصالات و مواردی چون روش تولید (ریختگی – جوشی – ریختگی دقیق) می باشد.

در پایان استاندارد فایل  ASME B 16.9 به عنواع مرجع جهت استفاده دوستان به صورت فایل PDF قرار داده می شود.